Rym niedokładny
Te same samogłoski, podobne spółgłoski. Rym niedokładny brzmi swobodniej niż dokładny i ratuje wiersz, gdy do słowa brakuje pary.
Co to jest rym niedokładny
Rym niedokładny (przybliżony) to współbrzmienie końcówek wyrazów, w którym zgadzają się samogłoski od akcentowanej sylaby, a spółgłoski są tylko podobne albo różne. W parze mama – rana obie końcówki mają „a…a”, ale m i n to inne głoski. W rymie dokładnym, mama – brama, końcówki brzmią identycznie.
Polszczyzna ma akcent na przedostatniej sylabie, więc rym liczy się zwykle od niej. Słowa takie jak „miłość” czy „serce” mają bardzo mało rymów dokładnych wśród znanych słów. Wtedy rym niedokładny jest jedynym sposobem, żeby wiersz brzmiał naturalnie, a nie jak zlepek rzadkich wyrazów.
Przykłady rymów dokładnych i niedokładnych
| Słowo | Rymy dokładne | Rymy niedokładne |
|---|---|---|
| mama | sama, dama, reklama | prawda, pana, taka, miała |
| miłość | — | widok, możliwość, zginąć, litość |
| serce | mordercę | będzie, ciebie, jeszcze, będę |
| noc | pomoc, dobranoc, moc | od, ok, chodź, pod |
| szkoła | kościoła, dookoła, czoła | dobra, ona, moja, twoja |
| zima | ima, kima, prima | kilka, wina, policja, rodzina |
Przykłady wybrał algorytm spośród popularnych słów, bez ręcznej selekcji.
Rodzaje rymów niedokładnych
- Rym przybliżony – samogłoski te same, a ostatnia głoska podobnego typu: obie to samogłoski, obie nosowe (m, n), płynne (l, ł, r, j), szczelinowe (s, sz, f, ch) albo zwarte (t, k, c): mama – rana, szkoła – wola, noc – most. Tak liczymy rymy niedokładne w Literowni.
- Asonans – zgadzają się tylko samogłoski: kocha – nogach. Brzmi najluźniej, częsty w poezji ludowej i w rapie.
- Rym częściowy – zgadza się tylko ostatnia sylaba albo sama spółgłoska końcowa. W wierszach dla dzieci i życzeniach lepiej go unikać, bo ucho go nie wychwytuje.
Kiedy użyć rymu niedokładnego
W piosence i rapie rymy niedokładne pozwalają mówić naturalnie zamiast naginać zdanie do jedynego pasującego słowa. W życzeniach przydają się przy słowach, do których trudno o parę: miłość, serce, szczęście. W klasycznym wierszu z regularnym metrum lepiej trzymać się rymów dokładnych, a niedokładne zostawić na miejsca, gdzie dokładny brzmiałby sztucznie.
Jak to liczymy
Zamieniamy słowo na głoski (ó = u, rz = ż, końcowe b brzmi jak p), bierzemy samogłoski od akcentowanej sylaby i typ ostatniej głoski. Rym niedokładny to słowo, które ma te same samogłoski i ostatnią głoskę tego samego typu, ale nie jest rymem dokładnym. Wybieramy je spośród popularnych słów, bo rzadkie wyrazy w wierszu brzmią sztucznie.
Pytania
Czym różni się rym niedokładny od dokładnego?
W rymie dokładnym końcówki brzmią identycznie od akcentowanej samogłoski: mama – brama. W niedokładnym zgadzają się samogłoski, a spółgłoski tylko się przypominają: mama – rana, noc – most.
Czy rym niedokładny to błąd?
Nie. Używali go poeci od Norwida i Leśmiana po współczesnych, a w piosence i rapie jest normą. Błędem bywa raczej rym zbyt oczywisty, na przykład z samych końcówek czasowników.
Co to jest asonans?
Asonans to najluźniejsza odmiana rymu niedokładnego: zgadzają się tylko samogłoski, spółgłoski mogą być zupełnie inne, jak w parze kocha – nogach.
Jak znaleźć rym niedokładny do słowa?
Wpisz słowo w wyszukiwarkę rymów. Pod rymami dokładnymi pokażemy niedokładne, wybrane spośród popularnych słów.